Franco Zeffirelli w hołdzie Wiecznemu Miastu

posted in: Warto obejrzeć | 0

Dziś w Rzymie termometry pokazały 39 stopni. Jest parno, wilgotnie, w nocy nie można spać, umysł przegrzany, więc i słowa zbędne, niech zatem zastąpi je obraz. Magiczny Rzym – Maestro Franco Zeffirelli.

Kiedy zapytano Franca Zeffirellego, jak chciałby umrzeć, odpowiedział, że zasypiając u boku jednego ze swoich psów. Kochał psy i podkreślał, że tylko one potrafią dać to, czego trudno oczekiwać od ludzi – wierność, bezwarunkową miłość i szacunek.

Franco Zeffirelli odszedł pogodnie po długiej chorobie 15 czerwca tego roku w swojej willi przy Via Appia Antica. Miał 96 lat. Florentyńczyk z urodzenia, tam też spoczął po śmierci na cmentarzu delle Porte Sante. Ostatnie pożegnanie odbyło się we florenckiej katedrze Santa Maria del Fiore. Także we Florencji zgodnie z wolą jego adoptowanych synów Pippa i Luciana florentyńczycy żegnali swojego wielkiego syna. Nie miał łatwej młodości. Wcześnie stracił mamę, biologiczny ojciec uznał go dopiero, kiedy ten skończył 19 lat. Szczęśliwie na swojej drodze zawodowej spotkał Luchina Viscontiego, który stał się jego wielkim mentorem.

Kontrowersyjna postać. Gej i senator prawicowej partii Silvia Berlusconiego Forza Italia, czego wielu nie potrafiło mu wybaczyć.

O Franku Zeffirellim usłyszałam po raz pierwszy wiele lat temu, kiedy wspaniały Bogusław Kaczyński prezentował opery w jego reżyserii. Zeffirelli pracował do końca nad reżyserią nowej ”Traviaty”, której inauguracji już nie doczekał. 21 czerwca otworzyła sezon operowy w Weronie. Rolę Violetty powierzono Aleksandrze Kurzak. I nad ”Rigolettem” dla Królewskiej Opery w Muskacie w Omanie. Jej premierę zaplanowano na wrzesień 2020 roku.

Jestem przekonana, że ”Jezusa z Nazaretu” w reżyserii Zeffirellego większość z Państwa obejrzała przynajmniej raz w życiu przy okazji świąt.

A tymczasem przed nami zmysłowy Rzym, zmysłowa Monica Bellucci, a przede wszystkim zmysłowy głos Boccellego w jednej z najpiękniejszych arii operowych – ”Nessun Dorma” z Turandota Pucciniego. Ale po kolei. Najpierw widzimy Wyspę Tybrową z lotu ptaka, potem Fontannę di Trevi, Piazza Navona, San Pietro, słynny dotyk Adama i Boga na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej, Wzgórze Kapitolinskie z kopią posągu konnego Marka Aureliusza (oryginał wewnątrz Muzeów Kapitolińskich), Łuk Konstantyna, Koloseum, Palazzo Massimo alle Terme. Jeden z wielu zachodów słońca, a te w Rzymie są najpiękniejsze, po czym akcja przenosi się do Zamku Świętego Anioła w nocnej scenerii. Następnie Galleria Borghese z arcydziełami Berniniego. I Rzym nocą, z lotu ptaka, jakże inny – Wyspa Tybrowa, Ołtarz Ojczyzny, scena Koloseum, jeszcze raz San Pietro i Koloseum. A o poranku Panteon, którego drzwi zamykają tę opowieść.

30 czerwca wstęp wolny do Muzeów Watykańskich

Zgodnie z tradycją w ostatnią niedzielę miesiąca można zwiedzać Muzea Watykańskie za darmo, o ile data ta nie koliduje ze świętami religijnymi.

Kilka dni temu czytałam w tutejszej prasie artykuł, w którym jedna z przewodniczek po Muzeach Watykańskich narzekała na nieludzkie warunki pracy: zaduch (wszak większość pomieszczeń muzealnych nie ma klimatyzacji), ścisk, którego kulminacją jest szczególnie koszmarne zwiedzanie Kaplicy Sykstyńskiej. I niestety, ma rację, gdyż sama tego doświadczyłam. Nigdy nie udało mi się zobaczyć Kaplicy Sykstyńskiej w normalnych warunkach, bo trudno mówić o komforcie.

Powoli zwiedzanie tych fantastycznych muzeów zamienia się w koszmar, zwłaszcza w godzinach porannych, kiedy wchodzi większość grup. Po południu jest lepiej, ale brak klimatyzacji daje się we znaki sczególnie w letnich miesiącach. I moim zdaniem dyrekcja powinna w końcu rozwiązać ten problem, bo 20 tys. odwiedzających dziennie to przesada. Może powinna limitować wejścia jak Galleria Borghese, ale dzięki temu mamy komfort zwiedzania.

Tym z Państwa, którzy wybiorą się na niedzielne, bezpłatne zwiedzanie Muzeów Watykańskich radzę stanąć w kolejce o 7 rano, zaopatrzyć się w wodę po przejściu kontroli bezpieczeństwa, pozwoli przeżyć te koszmarne upały. A przede wszystkim przygotować się merytorycznie, co pozwoli oszczędzić nerwów. Niestety, od Galerii Map do Kaplicy Sykstyńskiej będą przesuwać się Państwo w ogromnym tłoku. Proszę uważać na portfele i dokumenty!

Wstęp od 9.00 do 14.00 – ostatnie wejście o 12.30. O 13.30 trzeba już opuszczać sale.

Na zdjęciu oryginalne brązowe pawie, pochodzące z Mauzoleum Adriana (dziesiejszego Castel Sant’Angelo), które zdobiły dziedziniec dawnej Bazyliki św. Piotra zbudowanej za czasów cesarza Konstantyna. To arcydzieło jest eksponowane w odrestaurowanym skrzydle Braccio Nuovo. Owiedzcie je! Jest przepiękne i nie zadeptane przez tłumy.

29 czerwca – święto Piotra i Pawła – patronów Rzymu

posted in: Rzymskie tradycje, Watykan | 0

29 czerwca Rzym obchodzi święto swoich patronów – świętego Piotra i świętego Pawła. Każda włoska miejscowość upamiętnia swojego patrona, a im mniejsza, tym obchody są huczniejsze. I zawsze jest to dzień wolny od pracy.

Osobiście Rzym kojarzy mi się bardziej ze świętym Piotrem niż Pawłem. Może przez wspomnienie tych milionów pielgrzymów udających się od wieków do grobu Księcia Apostołów. W moim odczuciu to bardziej święto religijne niż święto miasta, bo jakoś w samym Rzymie niezbyt da się odczuć atmosferę świąteczną. A w takiej malutkiej Galatinie na Półwyspie Salentyńskim, której patronem jest również święty Piotr, aż zaskakuje przepych i pompa, z jaką mieszkańcy obchodzą ten dzień, typowe dla miasteczek włoskiego Południa.

Galatina – luminaria przygotowane na święto patrona miasta

29 czerwca papież odprawi mszę świętą w Bazylice św. Piotra, podczas której wręczy paliusze nowo mianowanym metropolitom. Pisałam kiedyś o bardzo starej rzymskiej tradycji święcenia dwóch baranków 21 stycznia w Bazylice św. Agnieszki za murami. To ich wełna służy do utkania paliusza, czyli białej, wełnianej wstęgi ozdobionej sześcioma krzyżami haftowanymi czarnym jedwabiem. Paliusze trafiają do Bazyliki św. Piotra 24 czerwca i są przechowywanie w konfesji św. Piotra aż do 29 czerwca. To jedna z najstarszych tradycji kościelnych, powtarzana co roku od ponad 500 lat.

Na Via della Conciliazione zobaczą Państwo wspaniałe kwiatowe dywany układane na tę okazję.

Piazza del Popolo

A wieczorem na Piazza del Popolo o 21.30 pokaz sztucznych ogni – słynna Girandola wymyślona jeszcze przez Michała Anioła, a zmodyfikowana przez Berniniego. Wejście do sektorów już od 19.30.

Z okazji święta patronów następujące obiekty oferują bezpłatne wejście:

Koloseum i Forum Romanum, które tego dnia zainauguruje nową trasę zwiedzania

Termy Karakalli

Palazzo Barberini

Galleria Corsini

Galleria Nazionale d’arte moderna e contemporanea

wszystkie obiekty należące do Parku Archeologicznego Appia Antica

wszystkie obiekty Museo Nazionale Romano – Termy Dioklecjana, Palazzo Altemps, Palazzo Massimo alle Terme i Cripta Balbi.

4 czerwca 1944 wyzwolono Rzym

posted in: Rzymskie tradycje | 0

Na najwyższym rzymskim wzgórzu 9-metrowy złocony posąg Maryi błogosławi Wiecznemu Miastu od 1953 roku. To wotum dziękczynne rzymian za wyzwolenie miasta 4 czerwca 1944 roku. Zebrano ponad milion podpisów, aby upamiętnić to wstawiennictwo, a ówczesny papież Pius XII spełnił wolę mieszkańców.

Rankiem 4 czerwca 1944 roku wojska alianckie zajęły Sanktuarium Matki Bożej Miłości (Santuario del Divino Amore) zlokalizowane w południowej części miasta. O 19.00 zaczęły wchodzić do centrum Wiecznego Miasta. Niemcy nie stawiali oporu. Wszyscy byli przekonani, że to Matka Bożej Miłości ocaliła Rzym i jego mieszkańców.

Realizacją projektu zajęli się orioniści – zgromadzenie, które podczas wojny opiekowało się sierotami i inwalidami. Posąg wykonał artysta żydowskiego pochodzenia Arrigo Minebri, któremu orioniści uratowali życie podczas wojennej zawieruchy. Zadecydowano, że posąg stanie na Monte Mario, przy Via della Camilluccia.

W 2009 roku posąg Madonny umieszczony na 18-metrowym piedestale zmiotła trąba powietrzna, ale już po roku powrócił na swoje miejsce. Wtedy też uroczystą mszę celebrował papież Benedykt XVI.

To piękna rzymska tradycja, celebrowana co roku. I symbol miasta górujący nad dzielnicami Prati i Flaminio. A mieszkańcy czule nazywają Maryję la Madonnina.

Figurka Madonny mieści się w parafii Mater Dei przy Via della Camilluccia, 112, bardzo blisko Watykanu.

26 maja Muzea Watykańskie gratis

26 maja, w ostatnią niedzielę miesiąca możecie bezpłatnie zwiedzić Muzea Watykańskie. Jak zawsze polecam moje artykuły, niezwykle pomocne w odkrywaniu tego fascynującego miejsca.

Na zdjęciu posąg Nilu w skrzydle Braccio Nuovo

Jak bezstresowo zwiedzić Muzea Watykańskie – praktyczny przewodnik

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Dziedziniec Pinii (Cortile della Pigna)

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Apoksyomenos

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Dziedziniec Oktagonalny

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Sala Zwierząt (Sala degli Animali)

Arcydzieła Muzeów Watykańskich- Galeria Map (Galleria delle Carte Geografiche).

Jak bezstresowo zwiedzić Watykan – praktyczny przewodnik.

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Sala Zwierząt

Sala Zwierząt – Sala degli Animali – kamienne zoo, jak je określił prof. Paolucci, to miejsce, które celebruje piękno natury, domowej i dzikiej. XVIII-wieczni kopiści, autorzy eksponowanych posągów, zreinterpretowali antyk na swój sposób, bo większości tych dzikich zwierząt nigdy nie widzieli na własne oczy. Zachwyca gama kolorów marmurów pochodzących z Afryki i Azji, odnalezionych na rzymskich wykopaliskach.

Do Sali Zwierząt wchodzimy bezpośrednio z Dziedzińca Oktagonalnego. Powstała z woli papieża Piusa VI Braschi, papieża rodem z Romanii. Po lewej stronie jedynie z daleka w niszy możemy podziwiać posąg Meleagra – mitycznego myśliwego z psem u boku i głową zabitego dzika kaledońskiego, nasłanego na ziemie Attyki przez Artemidę w zemście, kiedy ojciec Meleagra zapomniał złożyć jej ofiarę.

Meleagros z głową dzika kaledońskiego

Po prawej stronie zobaczą Państwo ofiarę Mitry. Mitraizm był religią bardzo popularną w I wieku i konkurencyjną dla chrześcijaństwa. W samym Rzymie do tej pory zachowało się kilkanaście mitreów, czyli miejsc kultu perskiego boga Mitry. Oto widzimy zabijanego byka, jego ściekającą krew liże pies, wąż również zbliża się, aby ją polizać. Mało tego, rak gryzie genitalia konającego byka. To symboliczny akt zwycięstwa dobra nad złem.

Ofiara Mitry

Dalej fenomenalny jaguar autorstwa znakomitego Francesca Franzoniego z Carrary. Rzuca się w oczy żółtawy płaszcz kota.

Jaguar – Francesco Franzoni

Lew pożerający konia. Z oryginału zostało niewiele. Franzoni odtworzył ten posąg zgodnie z filozofią słynnej szkoły kopistów, do której należał. Reinterpretacja antyku na swój sposób. Brakowało głowy czy innej części ciała, brano je z innych posągów, a tych nie brakowało.

Lew pożerający konia – Francesco Franzoni
Wspaniałe kolorowe marmury

Centrum tej części sali zdobi wspaniała mozaika, przedstawiająca dary, które według rzymskiej tradycji ofiarowywano zaproszonym gościom podczas bankietów. Dary te stanowiły część protokołu rzymskiego, oczywiście wśród wyższych sfer – należały do nich ryby, dziczyzna, owoce etc.

Rzymska mozaika pełna darów

Z tej części sali wchodzi się do Galerii Posągów.

Przeczytaj również:

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Dziedziniec Pinii (Cortile della Pigna)

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Apoksyomenos

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Dziedziniec Oktagonalny

Arcydzieła Muzeów Watykańskich- Galeria Map (Galleria delle Carte Geografiche).

Wieczorne zwiedzanie Muzeów Watykańskich

Po raz dziesiąty Muzea Watykańskie wraz z rozpoczęciem sezonu turystycznego oferują turystom wieczorne zwiedzanie kolekcji. Mogą Państwo podziwiać Kaplicę Sykstyńską, Sale Rafaela czy Galerię Map po zachodzie słońca i jest to niezapomniane przeżycie.

W 2019 roku muzea można zwiedzać od 26 kwietnia do 25 października w każdy piątek od 19.00 do 23.00 (ostatnie wejście o 21.30).

Wstęp normalny €21, zniżkowy €12, rezerwacja wyłącznie online, wliczona w cenę biletu. O godzinie 20.00 na Dziedzińcu Pinii albo w sekcji Museo Gregorio Profano odbędzie się 60 minutowy koncert – szczegóły po dokonaniu rezerwacji.

Wieczorna trasa zwiedzania obejmuje następujące sektory:

Museo Gregoriano Egizio, Museo Pio Clementino, Galleria dei Candelabri, Galleria degli Arazzi, Galleria delle Carte Geografiche, Stanze di Raffaello, Appartamento Borgia, Collezione d’Arte Contemporanea, Cappella Sistina, Gallerie della Biblioteca Apostolica Vaticana

oraz wyjątkowo otwarte tego wieczoru Sale di S. Pio V gromadzące ceramikę średniowieczną i renesansową, a także kolekcję drobnych mozaik.

Zapraszam również do lektury bardzo popularnego i skutecznego przewodnika Jak bezstresowo zwiedzić Muzea Watykańskie. Jest on cały czas uaktualniany, a pomógł już tysiącom osób mądrze zaplanować wizytę.

28 kwietnia Muzea Watykańskie gratis

28 kwietnia, w ostatnią niedzielę miesiąca możecie bezpłatnie zwiedzić Muzea Watykańskie. Jak zawsze polecam moje artykuły, niezwykle pomocne w odkrywaniu tego fascynującego miejsca.

Jak bezstresowo zwiedzić Muzea Watykańskie – praktyczny przewodnik

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Dziedziniec Pinii (Cortile della Pigna)

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Apoksyomenos

Arcydzieła Muzeów Watykańskich – Dziedziniec Oktagonalny

Arcydzieła Muzeów Watykańskich- Galeria Map (Galleria delle Carte Geografiche).

Jak bezstresowo zwiedzić Watykan – praktyczny przewodnik.

Jak namalować zdradę – Ostatnia Wieczerza w Kaplicy Sykstyńskiej

Ostatnia Wieczerza w Kaplicy Sykstyńskiej – jej autor Cosimo Rosselli wspaniale zinterpretował ten bardzo popularny w malarstwie motyw ewangeliczny.

Kiedy turyści wchodzą do Kaplicy Sykstyńskiej, zwykle pomijają boczne ściany, upajając się Michałem Aniołem. A szkoda, bo to prawdziwe arcydzieła. Piękne kolory, harmonia, namalowane dużo wcześniej niż dzieła Michała Anioła, a w dodatku namalowane przez konsorcjum najlepszych artystów tamtych czasów pod kierownictwem znakomitego Perugina.

6 scen z życia Chrystusa i 6 z życia Mojżesza na przeciwległych ścianach. I kiedy już Państwo będą opuszczać Kaplicę Sykstyńską, spójrzcie w górę – to ostatni fresk po prawej stronie stojąc twarzą do ołtarza, tuż za kratą, namalowany w 1481-82 roku.

Ostatnia Wieczerza – Cosimo Rosselli – Kaplica Sykstyńska foto Wikipedia

Jak Rosselli namalował zdradę Judasza? Genialnie. Przy półokrągłym stole pozbawionym nakryć i jedzenia, jest jedynie kielich, wokół Jezusa siedzi 11 apostołów. Judasz siedzi naprzeciw niego. Jako jedyny z apostołów ma ciemną aureolę, przepasany żółtą szatą, wszak żółty kolor od wieków symbolizował zdradę. Ale jest jeszcze jeden drobny detal. To diabełek przyczepiony do włosów Judasza. Kapitalne.

Apostołowie są skonsternowani, bo oto Jezus wyjawił, że jeden z nich ich zdradzi. Święty Jan po prawej ręce Chrystusa wskazuje dłonią na siebie. Inni szepcą zaskoczeni. Jezus trzyma w dłoni kawałek chleba, który zamoczy w winie i według Jana poda go Judaszowi.

W głębi widzą Państwo trzy okienka namalowane przez Biaggia d’Antonio Tucciego – tematycznie związane z Ostatnią Wieczerzą. Trzy sceny Męki Pańskiej.

Od lewej

I – Modlitwa Jezusa – apostołowie śpią w Ogrodzie Getsemani.

II – Grupa osób uzbrojonych w miecze i kije, widać nawet czerwone szaty z symbolem Imperium Rzymskiego SPQR zbliża się do Ogrodu Getsemani, aby aresztować Jezusa. Obok Jezusa Judasz, który wg Mateusza pocałuje Jezusa, po czym zebrani go aresztują. Słynny pocałunek Judasza.

W dole widzimy świętego Piotra, który usiłuje powstrzymać prześladowców, obcinając ucho słudze arcykapłana, ale Jezus grozi Piotrowi palcem, wypowiadając znane wszystkim słowa. Schowaj miecz, bo kto mieczem wojuje, od miecza ginie.

III – Ukrzyżowanie – pod krzyżem apostoł Jan pocieszający Marię, są także dwie kobiety, jak również oddalający się św. Piotr.

Święte Schody odsłonięte po restauracji

posted in: Watykan | 2

Święte Schody – Santa Scala – bielsze niż kiedykolwiek, a przede wszystkim pozbawione drewnianej obudowy – atrakcja dla turystów i emocje dla wielu pielgrzymów, którzy do 9 czerwca czyli Zielonych Świątek będą mogli po nich wejść.

Santa Scala – 28 marmurowych schodów, po których według tradycji Chrystus wchodził na sąd do pałacu Poncjusza Piłata, a które do Rzymu przywiozła w 326 roku Helena, matka cesarza Konstantyna. Moje zdjęcie jest jeszcze sprzed restauracji.

Odrestaurowali je specjaliści z Muzeów Watykańskich i dla nich to też były wielkie emocje. Przez 300 lat schody pokrywała drewniana obudowa na zamówiona przez papieża Innocentego XIII w 1723 roku. W trakcie prac restauracyjnych odnaleziono liczne monety, ex-vota, zdjęcia, karteczki z prośbami wiernych oraz trzy krzyże.

Pierwszy porfirowy krzyż został umieszczony na drugim schodku, drugi na 11 schodku, najbardziej zniszczonym, bo to tu podobno Jezus upadł i rozbił kolanem marmur, plamiąc go krwią. Trzeci, brązowy krzyż umieszczono na ostatnim schodku.

Odrestaurowano również wspaniałe freski sklepienia nad schodami pochodzące z czasów pontyfikatu Sykstusa V, a więc lat 80-tych XVI wieku.

Uroczysta inauguracja odbyła się po południu 11 kwietnia.

Santa Scala – Święte Schody

Święte Schody są własnością Watykanu. Znajdują się naprzeciwko Bazyliki św. Jana na Lateranie. Można tu dotrzeć linią metra A – stacja San Giovanni albo tramwajem 3 spod Koloseum, albo piechotką spod Koloseum. Zdjęcie obiektu wykonałam w czasie trwania Roku Jubileuszowego. Dziś jest cały pokryty reklamami.

Uwaga! Są ogromne kolejki, najlepiej przyjść wcześnie rano.

Dni powszechne otwarte

6.00 – 14.00

15.00 – 19.00 IV-IX (X-III – 15.00-18.30)

Święta

7.00-14.00

15.00 – 19.00 IV-IX (X-III – 15.00-18.30)