Bazylika Santa Francesca Romana

Santa Francesca Romana – patronka Rzymu, spoczywa w krypcie tej pięknej bazyliki, przytulonej do Forum Romanum. Jej biała fasada wyróżnia się z daleka obok łuków po Bazylice Maksencjusza. Wiele osób nawet nie wie, że Rzym ma także żeńską patronkę, nie tylko Piotra i Pawła.

Biel fasady Bazyliki Santa Francesca Romana

9 marca, w dniu śmierci świętej, jedyny raz w roku klasztor Tor de’ Specchi, w którym mieszkała i pracowała Francesca, zaprasza turystów do fantastycznych z punktu widzenia artystycznego wnętrz, szkoda, że tylko ten jeden jedyny raz w roku. Polecam Państwu wizytę, którą zrelacjonowałam w dwóch artykułach. Jest w nich obszerna opowieść o Francesce, jej życiu i działalności, jak i analiza wspaniałych fresków oratorium i refektarza.

Santa Francesca Romana – ukochana patronka rzymian – freski oratorium

Santa Francesca Romana kuszona przez demony – freski refektarza

Bazylikę Santa Francesca Romana odwiedziłam trzy lata temu, 9 marca 2016 roku. Udało mi się zwiedzić klasztor, więc pomyślałam, że wstąpię na chwilę do Franceski. Dojście nie jest skomplikowane. Kiedy kończy się Via dei Fori Imperiali, na wysokości Koloseum wspinamy się uliczką pod górę za strzałkami Basilica di Santa Francesca Romana/ Santa Maria Nova, aż dotrzemy na Piazza di Santa Francesca Romana, 4.

To kościół tytularny znanego większości Polaków kardynała Angela Sodano i bardzo popularne miejsce ślubów, wszak pobliskie ruiny Forum Romanum robią olbrzymie wrażenie na gościach.

Bazylikę warto odwiedzić z dwóch powodów. W krypcie spoczywają doczesne szczątki świętej, zaś zakrystia przechowuje najstarszą ikonę maryjną Rzymu, datowaną na VI wiek. Wystarczająco, aby przekroczyć progi tej świątyni, która jest urokliwa, elegancka, ociekająca momentami złotem, ale bez kiczu.

Kościół powstał w IX wieku na miejscu dawnej Świątyni Wenery i Romy wzniesionej za cesarza Hadriana, prawdopodobnie tam, gdzie jeszcze wcześniej znajdowało się atrium Złotego Domu Nerona mieszczące słynny posąg kolosa.

Do 1484 roku była to Santa Maria Nova, nazwana tak, aby odróżnić się od kościoła Santa Maria Antiqua zawalonego po trzęsieniu ziemi w IX wieku. Santa Maria Nova miała przechowywać cudowną ikonę maryjną, o której wspominałam wcześniej. Nota bene Santa Maria Antiqua nazywana przez niektórych znawców Kaplicą Sykstyńską średniowiecza po 30 lat prac restauracyjnych została otwarta w 2016 roku, najpierw na kilka miesiący, a dziś można ją zwiedzać w ramach specjalnego jednodniowego biletu po Forum Romanum i Palatynie dostępnym od 11 marca 2019, a zastępującym ubiegłoroczny bilet S.U.P.E.R.

Obecne wezwanie – Santa Francesca Romana bazylika otrzymała po przeniesieniu tu doczesnych zwłok Franceski w 1484 roku. Papież Paweł V ogłosił Franceskę świętą 29 maja 1608 roku.


Po wejściu do wnętrza rzuca się w oczy kasetonowy, kolorowy sufit z 1612 roku autorstwa Carla Lombardiego – cudowny przykład rzezby w drewnie. Wśród figur także postać Franciszki, zawsze w towarzystwie anioła.

Anioł towarzyszy Francesce także w tej malutkiej świątyni pod ołtarzem. Oryginał z brązu wykonał Bernini, ale zrabowały go wojska napoleońskie. Giosuè Mieli wykonał marmurową wersję według szkiców Berniniego, którego kopię przechowują siostry w klasztorze Tor de’ Specchi.

W ołtarzu XII-wieczna ikona Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a ponad nią ociekająca złotem mozaika, również z tego samego wieku.

Madonna z Dzieciątkiem siedzi na tronie. Towarzyszą jej czterej apostołowie – Jakub, Jan, Piotr i Andrzej. Nad postacią Madonny z nieba schodzi ręka, która trzyma koronę przeznaczoną na głowę Dziewicy.

Odciski kolan św. Piotra

Kiedy podążamy w kierunku krypty z grobem świętej, po prawej stronie transeptu, stojąc twarzą do ołtarza, zobaczycie na ścianie kratę, a za nią kamień z dwoma odciskami kolan świętego Piotra. Według tradycji na tymże kamieniu ukląkł święty, żarliwie modląc się o ukaranie diabelskich sztuczek Szymona Maga, kiedy ten unosił się w powietrzu, demonstrując swoje nadprzyrodzone siły. Szymon Mag spadł i zginął na miejscu. Niestety, jakoś trudno mi uwierzyć w takie opowiastki, bo czy zwykłe ludzkie kolano jest w stanie ugnieść kamień???

Kościół Santa Maria Antiqua na Forum Romanum

W zakrystii kościoła cudo: wspaniała bizantyjska ikona przedstawiająca Madonnę trzymającą Dzięciatko w ramionach. Ma 132 cm wysokości, 97 cm szerokości. Odkryto ją podczas prac restauracyjnych w latach 40-tych właśnie w tutejszej zakrystii. W 2016 roku gościła na wystawie inaugurującej otwarcie kościoła Santa Maria Antiqua.

Krypta, w której spoczywa Santa Francesca Romana

Francesca spoczywa w krypcie bazyliki. To miejsce rzymianie darzą szczególnym szacunkiem, wszak to ich patronka.

Bazylika Santa Francesca Romana jest otwarta codziennie między 10.00-12.00 i 15.00-17.00. W dniu świętej 9 marca będą celebrowane cztery msze: o 8.00, 9.00, 11.00 i 16.30. W przeszłości w godzinach porannych odbywało się także święcenie pojazdów, bo Santa Francesca Romana od 1951 roku jest patronką zmotoryzowanych. Odkąd zamknięto dla ruchu Via dei Fori Imperiali, święcenie wybranych pojazdów, które muszą mieć pozwolenie na wjazd, odbywa się w pierwszą niedzielę przypadającą po 9 marca.

Leave a Reply

Your e-mail address will not be published. Required fields are marked *